Rękawice mogą nadal wyglądać na zdatne do pracy, choć ich właściwości użytkowe są już wyraźnie gorsze. Wytarta powierzchnia chwytna, niewielkie pęknięcie powłoki albo rozciągnięty ściągacz często nie powodują natychmiastowego wycofania pary z użycia. Tymczasem drobne uszkodzenia wpływają na pewność chwytu, komfort pracy i poziom ochrony dłoni. Dlatego rękawice BHP warto traktować jako wyposażenie eksploatacyjne. Sam fakt, że pracownik nadal może je założyć, nie oznacza jeszcze, że spełniają swoją funkcję tak jak wcześniej.
Zużycie rękawic nie zawsze zaczyna się od dziury
Najłatwiej zauważyć przecięcie albo przetarcie materiału na wylot. Problemy mogą jednak pojawić się wcześniej. Powłoka na części chwytnej stopniowo się ściera, materiał traci elastyczność, a zabrudzenia olejem, smarem lub innymi substancjami zmieniają zachowanie powierzchni podczas trzymania narzędzi i przedmiotów.
Stan rękawic dobrze oceniać pod kątem kilku sygnałów:
- pęknięć, przecięć, przetarć i rozchodzących się szwów,
- wyraźnego starcia powłoki na palcach i wewnętrznej stronie dłoni,
- trwałego zabrudzenia wpływającego na chwyt,
- zesztywnienia, rozciągnięcia albo odkształcenia materiału,
- uszkodzenia mankietu lub ściągacza,
- pogorszenia dopasowania do dłoni.
Nie każdy z tych objawów automatycznie oznacza taki sam poziom zagrożenia. W pracy z drobnymi elementami rozciągnięta rękawica może przede wszystkim ograniczać precyzję. Przy przenoszeniu cięższych przedmiotów zużyta część chwytna zwiększa natomiast ryzyko wyślizgnięcia się ładunku.
Rodzaj wykonywanej pracy wpływa na tempo zużycia
Nie istnieje uniwersalny okres, po którym każdą parę można uznać za zużytą. Rękawice używane sporadycznie do lekkich prac gospodarczych eksploatują się inaczej niż wyposażenie pracownika, który przez całą zmianę przenosi elementy, obsługuje narzędzia albo ma kontakt z chropowatymi powierzchniami.
Duże znaczenie ma też budowa rękawicy. Modele dzianinowe, powlekane nitrylem, lateksem lub poliuretanem, rękawice skórzane czy rozwiązania przeznaczone do szczególnych zagrożeń reagują na eksploatację w różny sposób. W jednym przypadku najszybciej zużywa się powłoka chwytna, w innym szwy, materiał między palcami albo powierzchnia narażona na regularne tarcie.
Z tego powodu harmonogram wymiany oparty wyłącznie na czasie bywa niewystarczający. Znacznie więcej mówi obserwacja konkretnych warunków pracy. Jeżeli jedna czynność regularnie powoduje przetarcia w tym samym miejscu, jest to informacja o sposobie eksploatacji, którą można wykorzystać przy organizowaniu zapasu i kontroli wyposażenia.
Dobra rękawica może przestać spełniać zadanie przez niewłaściwe użytkowanie
Szybkie zużycie nie zawsze wynika z niskiej trwałości produktu. Czasami rękawice są wykorzystywane do pracy innej niż ta, do której je przeznaczono. Przykładem może być intensywne przesuwanie ostrych lub szorstkich elementów w rękawicach przeznaczonych przede wszystkim do lekkich prac montażowych.
Problemem jest również używanie jednej pary do wielu różnych zadań. Rękawice zabrudzone podczas prac warsztatowych mogą później zapewniać znacznie gorszy chwyt przy przenoszeniu opakowań. Z kolei wilgotna para pozostawiona po zakończeniu zmiany może gorzej sprawować się przy kolejnym użyciu, nawet jeśli nie ma jeszcze widocznych uszkodzeń.
Do częstych błędów eksploatacyjnych należą:
- dalsza praca mimo zauważonego przecięcia lub przetarcia,
- korzystanie z mocno zabrudzonych rękawic bez oceny ich stanu,
- suszenie albo czyszczenie w sposób niezgodny z informacjami producenta,
- przechowywanie wyposażenia w wilgotnym lub mocno nasłonecznionym miejscu,
- zamienne stosowanie modeli przeznaczonych do różnych czynności.
W przypadku rękawic ochronnych sposób konserwacji i możliwość ponownego użycia najlepiej sprawdzać w dokumentacji konkretnego wyrobu. Nie każdą parę można czyścić w taki sam sposób, a pozornie skuteczne usunięcie zabrudzenia nie musi oznaczać przywrócenia pierwotnych właściwości.
Kontrola przed pracą może być bardzo krótka
Ocena rękawic nie musi oznaczać rozbudowanej procedury przed każdą czynnością. W wielu miejscach wystarczy kilka sekund na obejrzenie powierzchni dłoni i palców, sprawdzenie powłoki oraz założenie rękawicy w celu oceny dopasowania. Taki nawyk pomaga wychwycić uszkodzenie zanim pojawi się problem podczas pracy.
Szczególnej uwagi wymagają miejsca najbardziej obciążone. Przy pracach montażowych mogą być to opuszki palców, natomiast podczas przenoszenia materiałów szybciej wyciera się wewnętrzna część dłoni. Regularne oględziny pozwalają też zauważyć, czy określony model zużywa się w danym zastosowaniu powtarzalnie w podobny sposób.
Jeżeli rękawica pełni funkcję ochronną wobec konkretnego zagrożenia, decyzji o dalszym użytkowaniu nie powinno się opierać wyłącznie na tym, że materiał nadal jest cały. Liczą się właściwości deklarowane dla danego produktu oraz jego rzeczywisty stan po eksploatacji.
Wymiana rękawic jest również kwestią organizacji zaopatrzenia
Pracownik, który zauważa zużytą parę, powinien mieć możliwość łatwego zastąpienia jej nową. Brak zapasu prowadzi do prostego problemu: rękawice pozostają w użyciu dłużej, ponieważ alternatywą jest przerwanie pracy albo wykonywanie zadania bez odpowiedniego wyposażenia.
Przy stałym zaopatrzeniu pomocne jest obserwowanie, które rozmiary i typy rękawic zużywają się najczęściej. Nie chodzi wyłącznie o liczbę wydawanych par. Powtarzające się uszkodzenia mogą wskazywać na szczególnie obciążające zadanie, niewłaściwy sposób użytkowania lub potrzebę ponownej oceny ochrony dłoni na danym stanowisku.
W sklepie internetowym Hurtownia i Sklep BHP i PPOŻ różne rękawice BHP są zebrane w jednym miejscu: https://sklepbhpippoz.pl/pl/menu/rekawice-ochronne-i-robocze-238.html. Przy uzupełnianiu zapasu można dzięki temu uwzględnić zarówno charakter wykonywanych prac, jak i potrzebne rozmiary oraz sposób wykonania rękawic.
Sama dostępność nowej pary nie rozwiązuje jednak całego problemu. Najlepszy efekt daje połączenie właściwego wyposażenia z prostą zasadą: rękawica uszkodzona lub wyraźnie tracąca właściwości użytkowe nie trafia ponownie do pracy. Taka praktyka ogranicza sytuacje, w których środek ochrony jest obecny na dłoni tylko formalnie, a jego rzeczywista przydatność jest już znacznie mniejsza.
Przeczytaj także: Adamina Sajkowska: od pracy w redakcji do relacji z Sejmu
